december 2002 Archieven

Ik ging een jaaroverzicht schrijven. Ik ging u vermaken met mijn ergernissen dit jaar. De wapenleveringen aan Nepal, de moord op Fortuyn, de geopolitiek van Bush, de schandalen rond Enron en Worldcom, nog maar 's het Midden-Oosten: het was een vruchtbaar jaar voor stukjesschrijvers. Maar ik zie er vanaf, vandaag geen hoogdravend en vlammend columnpje alhier.

Deze ochtend kreeg ik een mail van ex-collega T. T kwam bij ons werken nadat zijn vorige bedrijf failliet was gegaan. Toen hij een paar weken bij ons was, beëindigde zijn vriendin hun relatie na zeven jaar. Een paar maanden later legde ook ons bedrijf de boeken neer, maar wij hielden sporadisch contact.
Deze ochtend lag er dus een mailtje van T in de inbox. Met daarin de uitnodiging voor de begrafenis van zijn moeder. Die vindt overmorgen plaats.

Annus Horibilis, zo kondigde ik dit stukje drie dagen geleden aan. Want ik dacht toen: de wereld is er in 2002 een beetje op achteruit gegaan. En ik vroeg me meteen af of ik niet gewoon ouder aan het worden was. Toen ik eergisteren met een pijnlijke rug het jaaroverzicht op Canvas bekeek, wist ik het zeker: de wereld gaat er zienderogen op achteruit en ik word onmiskenbaar ouder.

Dit jaar is wat een feest had moeten zijn een tragedie gebleken. Vrienden heb ik dit jaar tranen zien wenen. Anderen heb ik verloren. Niet omdat ze niet meer leven, wel omdat zij wat mij betreft opgehouden zijn te bestaan. Dit jaar is zo het jaar van de afgesloten hoofdstukken en gesloten boeken.

Deze avond laat ik 2002 achter mij. Bij mensen die ik graag zie. Wij zullen overvloedig eten en met wijn overgieten en lachen en gelukkig zijn. Gelukkig omdat dit jaar eindelijk achter de rug is, want de herinnering eraan is nefast voor de feestvreugde.

Ik hef met u en met T het glas op een nieuw en beter jaar. Cheers!

— Een jaaroverzicht? Eerlijk? Op druppels? Neen, mijn beste, dat wilt u niet lezen.
— Toch wel mijnheer De Vries. Onderzoek van Di Marso heeft aangetoond dat uw lezers precies dat van u verwachten.
— Ah, Di Marso: dat zijn toch die pippo's die Bavo Claes niet geschikt achtten als drager voor het serieuze journaal om acht uur zeker?
— Mijnheer De Vries... het is of een overzicht of eindejaarslijstjes!
— ...[zucht]... Ok, u heeft erom gevraagd.
Lezer, geef me drie dagen!

Ik heb dingen gezien die u, gewone stervelingen, niet zou geloven. Ik zag het gouden paleis branden in Aki. Ik zag boeren jammeren omdat een tyfoon hun volledige oogst verwoestte. Ik zag de vermaarde cavalerie van de Takeda clan schandelijk vluchten in de bergen toen mijn Yari Samurai aan de horizon verschenen.

Eenenzestig jaar heb ik oorlog gevoerd. Talloze Ninja's heb ik erop uit gestuurd om vijandelijke generaals uit te schakelen. Elke uitdaging heb ik op het slagveld beantwoord en geen enkel verbond heb ik gesloten. Niet met de rivaliserende en vaak machtigere clans en zelfs niet met de heidense Portugezen toen zij mij vuurwapens aanboden. Het bevel van de keizer om zijn favoriete Daimyo te sparen heb ik naast mij neergelegd. Hun heer heeft zijn toevlucht gezocht in Seppuku om zijn eer te redden.

Tweehonderd vierenveertig seizoenen lang heb ik welvaart gebracht in mijn provincieën. Mijnen bouwde ik waar koper, goud en zilver te rapen viel. Ik bouwde kastelen, vestingen en paleizen waarvan de glorie afstraalde op al hun bewoners. Geduldig bracht ik verbeteringen aan de landbouwgrond aan, tot de bodems de rijkste grond werden van gans Japan.

En nu, nu ben ik Shogun. Na de periode van de Totale Oorlog in de Bloederige Eeuw sta ik rechtstreeks onder de Keizer. Niemand betwist nog mijn leiderschap en er heerst vrede en welvaart in mijn land.

De dag na mijn bekroning tot Shogun werd mijn ADSL verbinding hersteld. De CD-rommetjes met Shogun, Total War worden even opgeborgen en ondanks alles mag u mij weer gewoon Frédéric noemen.

— Via overlevering hebben ze eens vernomen dat er een cultuurbijlage hoort te verschijnen in een krant. Aan dat stuk werk ik dan mee.

— Mijn horoscoop had het over een bijzondere ontmoeting die mijn wereld op zijn kop zou zetten. Het is vijf minuten voor twaalf, dus ze heeft nog vijf minuten!
— Welke horoscoop lees je dan?
— Degene die mij 't beste uitkomt.

— De collega's keken trouwens raar op toen ik begon te juichen bij 't lezen van de horoscoop.
— Wat zei die dan?
— Dat mijn ex een rotweek tegemoet gaat.

— Het klasgemiddelde voor mijn vak was 35%. En ik stel nochtans geen moeilijke vragen voor fysica. Eentje was bijvoorbeeld: wat is er zo eenparig aan de eenparigheid van elementen?
— Dat is nochtans een weggevertje! Het adjectief!
— Grammaticaal niet eens correct, maar daar krijg je bij mij dus het maximum van de punten voor. Geen een die 't had!

— Binnen vier maanden is 't zover. Ik word dan papa.
— Holy shit! Iemand brouwerij Palm al verwittigd dat ze vanaf dan een extra productielijn moeten voorzien?

— Ja, het is statistisch bewezen: koppels die het vaker doen maken meer kans op een jongen.
— Ook een manier om te zeggen wat 't gaat worden. Maar allez: gefeliciteerd met uw zoon he stoefer.
— Ik ga me nu echt niet belachelijk maken en zeggen wat 't gaat worden...

Wanneer ik binnenkom heb ik spijt van de rit naar hier: een smal café met donkerbruine stoelen en lichtblauwe gordijnen. Een trage en lawaaiierige koffiemachine druppelt achteraan de toog. Vooraan een klein geïmproviseerd podium.
Tien minuten wacht ik op de koffie en de thee. Vriendelijk is ze wel, de serveuse. De stoelen zitten zoals ze eruit zien. De lichten doven, de tafel naast ons blijft doorkletsen.

Thomas vertrekt zijn gezicht in een pijnlijke grimas en de eerste noten van Prelude to a kiss komen diep uit zijn gitaarkast. Moedig geopend. Verdiend applaus volgt en de tafel naast ons wordt stiller.
De diva komt op en zij is zoals ik mij een diva voorstel: cool en in het zwart en met lipstick. Zij klinkt als een vulkaan die nooit uitbarst. Onpeilbare diepte en de rauwe kracht aan de leiband. Af en toe, in zuinige doses, een uitbarstinkje. Als om te laten zien dat het kan. Ik vergeet mijn rug en mijn stoel.

En dan is er de klarinettist.

Hij is een man die er uitziet als een grote jongen met een brilletje. Vers van het conservatorium geplukt, lijkt het. De ellebogen braaf naast het lichaam en een onbewogen gezicht. Voor zich uit blazend alsof hij een verplicht examenstukje aan het instuderen is. Maar wanneer je de ogen sluit geloof je je oren niet.
De klarinet lacht, de klarinet schreeuwt, zij treurt diep om meteen daarna in een gekerm uit te barsten dat door merg en been gaat. Zuiverder dan dit heb ik het nog nooit live gehoord. Met de ogen open zie ik de jongen. Met de ogen dicht een zwetende neger van 60 jaar die duizend vrouwen heeft liefgehad en net zijn huis is uitgegooid op een koude winternacht.

Later zal ik horen dat het jongetje op zijn vijftiende een Europese belofte was, en al voor zijn twinitigste op Jazz Middelheim stond, 'dat hij de zoon is van'. En enkele jaren zelfs niet meer teruggebeld werd door vrienden.
Nu weet ik nog niets. Nu hoor ik alleen muziek zoals ik die het liefst hoor: If it ain't got that swing, it don't mean a thing.
In een klein hoekje luister ik stilletjes naar een zeldzaam groot muzikant.

Ik heb de hele Godfather triologie al een veelvoud van tien keren gezien -- en de derde nog vaker dan de twee voorgaanden samen. Bij Casablanca zeg ik lijn na lijn elke dialoog mee. Bij Cinema Paradiso zelfs de Italiaanse oneliners van Philippe Noiret. De videocassette van Dangerous Liaisons heb ik zo vaak gekeken dat de kleuren er zijn afgespeeld. Van Chinatown heb ik de tape gebroken bij het over- en weerspoelen en toen mijn broer en ik nog onder het ouderlijk dak woonden hebben wij op een kleine vijf jaar tijd twee videorecorders versleten.
Want ik hou van cinéma.

In cinéma zit alles. Muziek! De moordenaar slaat toe met zijn mes onder de douche: TSING! - TSING! - TSING! - TSING! en een rode achtergrond. Een onderwaterbeeld met zenuwachtige pans van links naar rechts en terug. Tum-tum tum-tum tum-tum: de haai gaat bijten. Mozart gaat dood bij zijn eigen requiem.

Akteurs worden onsterfelijk in hun personnages. Marlon Brando in Colonel Kurtz, Rutger Hauer als replicant, de Niro als Jake La Motta. De woorden op papier worden levend uit hun mond. Niemand zegt "Don't you just love the smell of napalm in the morning?" als Robert Duvall. Of "Is that a gun in your pocket or are you just happy to see me?" als Mae West.

Maar bovenal worden mensen goden in de cinéma. De regisseur die oppermachtig en vanuit zijn stoel bepaalt wie wanneer doodgaat met welk diafragma. Die de landing op Normandië nog 's netjes overdoet. En ons in een gulle bui een intimistische blik gunt in de badkamer van Nicole Kidman. Een Cut! van hem en wij krijgen geen tepel te zien.

Wanneer het volk mort: geef het volk brood en spelen. Wanneer Frédéric mort: geef Frédéric een persuitnodiging voor The Two Towers. Hij is gegaan, heeft gekeken en zag dat het goed was.
Peter Jackson is een god met een camera.

Nou kan je over toonaangevende telecomoperator Belgacom zeggen wat je wil, maar gevoel voor humor kan hen beslist niet ontzegd worden. Na de perikelen van vorige week krijg ik een direct mailing in de bus met bovenaan de brief een juichend kerstmannetje. De slogan eronder:
"Een ADSL internetaansluiting, dat is pas een kerstcadeau!"

Een onweerstaanbare drang om morgen de winkelstraten van de stad in te trekken en daar alle Hohoho-joelende baardapen in het kruis te gaan trappen maakt zich van mij meester...

'Bedankt voor de Sinterklaas,' zei ik.
'Dat is graag gedaan. U trouwens ook bedankt. Enneuh... veel plezier ermee!'
De deur van het bankkantoor viel dicht achter mij.
Vandaag staat hij op mijn oprit: twee liter zestienklepper, 132 paardjes, hydro-pneumatische ophanging met sportknop. In een zacht middenblauw, metaalkleur. Denkt u ervan wat u wil: ik kan verliefd worden op zo'n machine.
Een betere motivatie om de arbeidsmarkt af te schuimen kan ik mij zometeen niet inbeelden.

En ook: we zijn toch braaf geweest dit jaar?

Toen Joeri ons slakkenpostgewijs konde deed van een toneelvoorstelling waarin hij een prominente rol zou spelen, dachten wij: 'Alwéér.' Wanneer hij daarna ook mails begon te versturen met een uitnodiging stelden wij een filtertje in: If Sender="Joeri" & Subject contains "Toneel", Move to "Trash". Telkens op de display van ons mobieltje het nummer van Joerie verscheen, haakten wij in. En verwijderden daarna meteen het zoveelste SMS-je waarin hij herinnerde aan zijn verschijning op de planken. Daar gingen wij dus nooit naartoe.

Maar zeg nooit nooit. En zeker niet tegen Joeri, die onze zwakke plekken kent als geen ander. Toen die dan ook gewag maakte van twee vrouwelijke logsters die dienden gechaperonneerd, herzagen wij onze mening. Ridderlijke inborst: it's a bitch.

Zo komt het dat wij gisteren 'De Weldoeners' bijwoonden in het zaaltje van brouwerij het Anker in ons eigenste Mechelen. En in het gezelschap van Katrien en Nele. En eerlijk is eerlijk: het stuk was goed. Zo werd er bijvoorbeeld een revolver met losse flodders leeggeschoten op nog geen twee meter afstand van het publiek: het gepiep in onze oren overstemde gedurende een half uur het gebrabbel van de akteurs, en dat was een effect dat wij in deze bijzonder konden smaken. Gewoon kijken naar het vrouwelijk schoon dat daar achteloos in lingerie rondhuppelt: het zou een genre moeten worden.

Tegen de tijd dat wij weer iets van de dialogen opvingen, hoorde ik de onsterfelijke oneliner uit de mond van Joeri: 'Neen, de nulmeridiaan loopt niet door uw reet!'
En ik dacht: daar ben ik niet zeker van, gezien onze geografische ligging zou het toch kunnen? Maar daar hou ik dus wel van: van die stukken die vragen oproepen.

Dat wij achteraf nog ettelijke Trippelkes Grouden Carolus mochten smaken om de Blusserkes van daarvoor weg te spoelen, hoeft geen betoog. Dat wij ons ten zeerste vermaakt hebben in het gedistingeerde gezelschap van Vrouwelijk Loggend Vlaanderen en Joeri dan maar op de koop toe namen, evenmin. Dat de nulmeridiaan niet door onze bilspleet loopt -- ik heb het opgezocht -- mag u daarentegen verbazen.

Maandag, 2u PM
'Voor Nederlands, druk 1.'
Drukt 1.
'Goeiedag, wat kan ik voor u doen?'
'Mij terug aansluiten als het even kan.'
'Wat scheelt er precies?'
'De lampjes van mijn adsl pinken; ik denk dat ik geen signaal meer binnenkrijg.'
'Ahah... ik zie het. Dan moeten wij even contact opnemen met Belgacom. Waarschijnlijk is er een storing in de centrale. Sorry voor het ongemak en wij nemen contact met u op zodra wij iets van hen weten.'

Maandag, 5u PM
'Voor Nederlands, druk 1.'
Drukt 1.
'Goeiedag, wat kan ik voor u doen?'
'Mij vertellen hoe het zit met mijn aansluiting...'
'Ah, en uw nummer was... Ok, ik zie het... maar wij hebben nog geen melding van u binnengekregen. Heeft u een ticket nummer? Neen? Dan heeft u ons nog niet gebeld.'
'?'
'Maar dat is geen probleem, hier is uw ticket nummer en wij contacteren Belgacom.'

Dinsdag, hele dag
...

Woensdag, 11u AM
'Goeiedag mijnheer De Vries. U had ons gebeld voor een storing. Wij hebben ondertussen antwoord gekregen van Belgacom. Zij zeggen dat u geen ADSL aansluiting heeft. Ondertussen merken wij dat u toch een paar keren proberen inloggen heeft. Belt u ons even terug?'

Woensdag, 12.30u PM
'Voor Nederlands, druk 1.'
Drukt 1.
'Ticket nummer 3456 hier. Ik heb dus geen ADSL?'
'Neen, u staat niet in de database van Belgacom. En als u daar niet in staat, kunnen zij u niet helpen.'
'Ik heb al meer dan een jaar ADSL, zonder problemen overigens.'
'Wij moeten nu een aanvraag indienen bij Belgacom, zodat zij u kunnen aansluiten.'
'Maar ik BEN aangesloten!'
'Niet volgens hun database.'
'En hoe lang gaat dat duren voor ik aangesloten ben?'
'Hangt van Belgacom af.'
'Mag ik dan even dat nummer van Belgacom?'
'Voilà'

Woensdag, 12.45u PM
'Voor Nederlands, druk 1.'
Drukt 1.
'Om u zo snel mogelijk te kunnen helpen, willen wij u vragen uw telefoonnummer in te toetsen, gevolgd door een hekje.'
Toetst telefoonnummer in, gevolgd door een hekje.
'Goeiedag, wat kan ik voor u doen?'
'Mijn provider zegt dat u zegt dat ik geen ADSL heb.'
'En wat is uw nummer.'
'Dat heb ik net ingetoetst.'
'Mag ik toch even dat nummer van u?'
Geeft nummer.
'U heeft inderdaad geen ADSL, mijnheer. Waarom vraagt u niet even aan uw provider of ze u een aansluiting geven?'
'Omdat ik er al een heb?'
'Wij zullen toch van hen een aanvraag moeten doorkrijgen.'
'*zucht* Hoe lang duurt het dan eer ik terug online ben?'
'In deze periode vijf dagen mijnheer.'
'Wablieft?! U verliest een nummer in uw database en ik zal daardoor acht dagen offline moeten blijven?'
'Eh, ik verbind u even door'
'Tuut-tuut-tuut...'

Wegens Kafkaiaanse omstandigheden bij toonaangevende telecomoperator Belgacom treft u hier even wat minder updates aan. Waarvoor onze excuses.