november 2005 Archieven

Mercator tekende kaarten. Brel bezeilde de wereldzeeën. Pater Damiaan verzorgde de melaatsen. Brel bezong les amputés du coeur. Paul Jansen vond medicijnen uit. Brel vloog de zieken naar het ziekenhuis. Conscience schreef De leeuw van Vlaanderen. Brel schreef Le plat pays. Daens vocht voor algemeen meervoudig stemrecht. Brel ging windmolens te lijf. Vesalius ontleedde het lichaam. Brel tekende de ziel. Ambiorix verdedigde Vlaanderen tegen de Romeinen. Brel veroverde Parijs op de Fransen. Merckx won de Tour. Brel gaf 300 concerten op een jaar op 4 pakjes per dag. Rubens schilderde vrouwen. Brel baisait.

Er kan er maar een de grootste zijn. Ik zou dan kunnen zeggen: laat het díe Belg zijn die zijn meesterwerk op één long heeft volgezongen omdat hij de andere in rook had laten opgaan. Of: laat het die Belg zijn die het Franse chanson vernieuwd heeft. Laat díe Belg winnen die ambras kreeg met de Flaminganten. Die de Brusselse Bourgeoisie en daarmee zichzelf uitlachte. Laat 't de Belg zijn die zich naast Gauguin liet begraven. Laat het de man zijn wier laatste minnares en eerste vrouw mekaar snikkend in de armen vielen bij zijn dood. Laat het de performer zijn die voor elk optreden overgaf van de zenuwen, maar dan wel de Olympia op de knieën kreeg.

Zo kan ik u nog wel meer vertellen over Brel.

Ik zou dan bijvoorbeeld ook zeggen: laat het de sukkel zijn van Les Bonbons. De romanticus van Ne me quitte pas. De krachtpatser van Le port d'Amsterdam. De vriend van Jef. De dromer van L'homme de la Mancha. Het jongetje van Mon père disait.
“En zo heeft hij er nog een paar honderd geschreven,” zou ik daar dan nonchalant aan kunnen toevoegen — en ik zou niet eens liegen.

Laat mij eenvoudig volstaan met te zeggen dat Brel de schrijver is van Orly. En dat hij de enige was die het nog kon zingen ook.

Een overijverige account manager bij mijn ISP heeft het op zijn geweten. Een opruimbeurt van de database en hopla: uw dienaar is van het internet getrapt door een administratief foutje. Disconnected. Offline. Dead-end. En eenmaal afgesloten, duurt het minstens twee weken eer je terug on-line bent.

Om maar te zeggen: het zal hier nog even wat stiller worden dan tevoren.

Want ja, ik zit permanent online op het werk. Maar neen, dat verandert niet veel aan de zaak.
Druppels laten zich bij voorkeur 's nachts schrijven. Met een glas bordeaux op het bureau, een sigaret in de mondhoek en Bernard aan de voeten.

En op een online peecee.

Hij staat er kaarsrecht bij, dit jaar. Acht medailles rijker. Van de negen kinderen die geboren werden in de Augustijnenstraat 9 zijn er nog vier in leven. De kaap van de negentig in zicht of net voorbij.

Van de drie aanwezige familieoudsten wordt een speech gevraagd.

De eerste komt van de smokkelaar — de basis van zijn bescheiden fortuin ligt in de botersmokkel tijdens de oorlog. De smokkelaar was van het Klein Seminarie getrapt toen hij zich in een nis geopenbaard had aan de voorbijlopende priesters, met de onsterfelijke woorden: “Zegen mij, want ik ben de onbevlekte ontvangenis.”

De vrouw naast mij aan tafel stoot mij aan met de elleboog. “Dit wordt lachen geblazen.”

De smokkelaar vertelt hoe zijn moeder, mijn overgrootmoeder, naast de toenmalige burgemeester had gezeten bij een obscure officiële gelegenheid. Het brave mens was nog aan het bekomen van de schande — de burgemeester was, godbetert, een socialist — toen de stadhouder haar naar haar leeftijd had gevraagd.
“95!” had zij hem toegebeten.
“Wel, beste mevrouw,” had de burgvader gerepliceerd, “dan hoop ik u hier binnen vijf jaar terug te mogen vinden aan mijn zijde.”
MIjn overgrootmoeder had er thuis schande van gesproken.
“Wat peist die rooje wel,” zo had zij gesneerd, “Dat hij binnen vijf jaar nog altijd burgemeester zal zijn?”

De marathonloper komt wat moeilijk uit zijn woorden in het begin. Duits en Nederlands vechten al rollend over mekaar voor een plaats in zijn zinnen. Ook hij steekt van wal met een anecdote over zijn moeder. En weer wordt er gelachen. Hij raakt op dreef en doet er eentje bovenop: de vrouw naast mij proest het uit en een meisje in de zaal staat te schudden met de fles wijn in haar hand.

Dan begint de marathonloper over zijn vader.

Het zijn kleine anecdotes.
Hoe zijn vader hem 's ochtends ooit vol op de kaak had geslagen tijdens het tandenpoetsen. Het bloed was uit zijn mond gelopen. Vader had namelijk gezien dat hij wat water had doorgeslikt bij het poetsen, terwijl hij nog niet ter communie was geweest, en zodus de hostie niet op nuchtere maag tot zich zou nemen.
De marathonloper vertelt nog een paar anecdotes in die trant en de zaal wordt stiller.

Vooraan staat een man van negentig jaar. Gevochten aan het Oostfront. Krijgsgevangen genomen. Ter dood veroordeeld in zijn vaderland. Gelauwerd marathonloper. Nu een jongetje dat schichtig om zich heen kijkt. Alsof zijn vader hier zo meteen door de glazen deuren gaat binnenwandelen, zijn jas en hoge hoed met een correct knikje aan het personeel zal afgeven en zijn brutale zoon met de wandelstok terecht zal wijzen.

“Maar hij bedoelde het goed, mijn vader,” belsuit de zoon. “Al heeft het mij tijd gekost om dat zo te zien.” En hij lijkt het te menen, gaat met een genereuze lach zitten.

Tijdens het eten vraagt mijn buurvrouw of ik kennis heb.
“Af en toe,” zeg ik.
“Groot gelijk,” weet zij. “Kijk naar mij. Geen kinderen, perfect gelukkig. Heel uw leven kunt ge uw goesting doen.”
Dat ik dat nog niet zo zeker weet, denk ik.
Dat ik voor mijn kind het plafond van de kinderkamer diepdonkerblauw zou verven. En er duizend en een diodes in hangen die met wisselende sterkte schijnen, zodat mijn kind elke nacht onder een sterrenhemel zou inslapen. Dat de Maneschijn sonate de kamer met zachte pianomuziek zou vullen en dat mijn kind zou doen alsof het slaapt wanneer papa het nog even komt toedekken voor hij weer veel te laat gaat slapen. Dat papa dan nog even zou genieten van het universum waarin zijn kind zich geborgen weet en dat dat de ogenblikken zouden zijn waarvoor papa veel te laat gaat slapen en er veel te vroeg weer uit moet.

Ik glimlach beleefd en neem een slok van mijn wijn.

De blauwe herfsthemel jaagt een strakke wind in de zeilen. Ik loef nog een tikje op en de boot versnelt. Schipper F trimt de fok en zegt: “Zo was ik 's met een lief aan het varen. Toen wij even schuin lagen als nu zei zij: ‘Hier kick jij op hè?’ Niet meer teruggezien na dat zeiltochtje. Geen beter manier om van je lief af te geraken dan zo te zeilen.” Hij grinnikt genoegzaam: dit is genieten. I concurr, captain.

Nochtans had ik erover getwijfeld, toen hij mij donderdag had gebeld. Vrijdag na het werk nog naar Zeeland rijden om daar op de boot te gaan slapen en die de dag erop naar Antwerpen te zeilen. Ik moest direct antwoorden. Ik had ja gezegd en pas dan gezien hoe hard het buiten aan het waaien was. Schipper F had een tweede man nodig omdat er nog twee bruggen en een sluis op de route lagen. Dan had ik me de claustrofobische slaapcabines herinnerd.

Een halve fles wijn had het 'm gedaan: ik had geslapen als een baby. En gelukkig maar: wij moesten met de stroming mee als we Antwerpen wilden halen voor het donker. En de stroming had gedicteerd dat we voor de middag het kanaal door moesten om de Schelde aan onze kant te hebben. Na de bruggen en de sluis waren we op zeil gegaan.

Schipper F zegt welke boeien ik moet aanhouden en laat mij het roer om het pas over te nemen wanneer we de haven binnenlopen. De zuidwesterwind is perfect. We moeten maar een keer gijpen en vier keer overstag. Het water en de wind brengen ons in 7 uur op onze bestemming.
Met de auto kost het net geen uur.

Een gek of een ex-lief die het zonde van de tijd vindt.

“Hij is verliefd op een ander”
“Hoe goed ken jij je vagina?”
“Op je achttiende al je begrafenis regelen”

Neen, het leven van de vrouw de dag van vandaag is geen pretje, zo stel je vast wanneer je de koppen op de cover van de Flair deze week even overleest.

(Lees ook: Gie Laenen krijgt zes jaar, Journalist zoekt slachtoffers Gie Laenen, Het recht in kinderhanden (III), Het recht in kinderhanden (II) en Het recht in kinderhanden.)

Gie Laenen is in beroep gegaan. Uit de inbox een verslag van de verdediging, zoals eergisteren genoteerd door een van de slachtoffers die zich burgerlijke partij heeft gesteld. Aan het woord is Meester Cools, advokaat van de beschuldigde. En het eindigt met de bedenking van het slachtoffer, zoals hij mij die heeft doorgemaild.

(...) Zonder afbreuk te doen, Mijnheer de voorzitter, aan het evidente feit dat het ontegensprekelijk zo is dat niet het subjectieve gevoel van de dader, of, dat wens ik toch te onderstrepen, a fortiori van de mínstens evenzeer subjectieve gevoelens van de vermeende slachtoffers van tel is bij het uitvoeren van de bijzonder moeilijke taak die u is opgedragen, te oordelen of er in enige mate sprake zou kunnen zijn van grensoverschrijdend gedrag, een taak die des te moeilijker is daar het Belgisch recht geenszins een sluitende definitie geeft van wat kan worden beschouwd als "aanranding van de eerbaarheid", een begrip dat - zo u het mij toestaat - naar mijn allerbescheidenste mening toch tenminste de notie zou moeten inhouden van het ontbreken van de toestemming van de zogezegde slachtoffers, waarbij ik dien op te merken dat die pubers, zoals uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken, toch verondersteld wordt te beschikken over een zekere mate van natuurlijke assertiviteit en dus te allen tijde over de mogelijkheid beschikten om neen te zeggen in het hypothetische geval dat mijn cliënt ook maar enigszins over de schreef zou zijn gegaan, quod non, zeker gelet op de immer open en hartelijke sfeer die altijd heerste in de Leopoldstraat, ik verwijs naar stukken 629.bis en 1223a) te meer daar er, zoals ten overvloede is gebleken uit de, mag ik wel zeggen, pakkende en eerlijke getuigenis van mevrouw Martens, die ik tijdens de voorbije drieënzestig minuten heb voorgelezen, maar wat ik dus wilde stellen, Mijnheer de Voorzitter, zelfs indien het enige criterium bij het beoordelen van dit al dan niet grensoverschrijdend gedrag mag zijn wat de maatschappij (die destijds, in het pre-Dutroux-tijdperk toch geenszins te vergelijken was met de op heksenjachten beluste sensatiemaatschappij van vandaag), als eerbaar vooropstelt, verzoek ik u toch ten stelligste rekening te houden met de ingesteldheid van mijn cliënt bij het bekijken van het dossier in zijn ganse en volledige totaliteit, en ik heb er het volste vertrouwen in, Mijnheer de Voorzitter, dat u dit zult doen "avec l'objectivité et l'impartialité qui constituent les fondements mêmes du droit", hetgeen dat amateuristisch boerken van een eerste rechter natuurlijk, ondanks mijn herhaalde aandringen, niet heeft willen begrijpen." (...)

En tijdens dat honderd minuten lang geneuzel van Meester Cools had ik zin om naar voren te komen en te roepen: "Maar hij heeft wel in mijn broekje gezeten, de oude viespeuk".

Aan sommige stukjes hoef je niets toe te voegen.

We hadden al gehad: de ruzie met de toenmalige partner over de aankoop van een microgolfoven: zij vond dat het er eentje met een draaiknop moest zijn. Ik wilde er eentje met toetsen. Een ander hoogtepunt was de aangetekende brief van een advokaat waarin een ex de tandenborstelbekertjes opeiste. De relatie die afsprong omdat ik geen kinderen wilde en zij wel, mag ook gelden als een klassieker: zij was toen 15 en ik een jaartje ouder.

“Een relatie waar niet in geruzied wordt, is er een waar teveel gezwegen wordt:” het is een adagio van mijn moeder.
Naar die norm gemeten heb ik best wel hele goeie relaties gehad.

Maar ruzie maken met een meisje met wie je volstrekt geen relatie hebt, dat was dan weer nieuw voor me. Benieuwd wat mijn moeder daarvan zou vinden. Waarschijnlijk heb ik nu een hele goeie niet-relatie met een pracht van een meisje.