Recent verschenen in de categorie Iconen

Mercator tekende kaarten. Brel bezeilde de wereldzeeën. Pater Damiaan verzorgde de melaatsen. Brel bezong les amputés du coeur. Paul Jansen vond medicijnen uit. Brel vloog de zieken naar het ziekenhuis. Conscience schreef De leeuw van Vlaanderen. Brel schreef Le plat pays. Daens vocht voor algemeen meervoudig stemrecht. Brel ging windmolens te lijf. Vesalius ontleedde het lichaam. Brel tekende de ziel. Ambiorix verdedigde Vlaanderen tegen de Romeinen. Brel veroverde Parijs op de Fransen. Merckx won de Tour. Brel gaf 300 concerten op een jaar op 4 pakjes per dag. Rubens schilderde vrouwen. Brel baisait.

Er kan er maar een de grootste zijn. Ik zou dan kunnen zeggen: laat het díe Belg zijn die zijn meesterwerk op één long heeft volgezongen omdat hij de andere in rook had laten opgaan. Of: laat het die Belg zijn die het Franse chanson vernieuwd heeft. Laat díe Belg winnen die ambras kreeg met de Flaminganten. Die de Brusselse Bourgeoisie en daarmee zichzelf uitlachte. Laat 't de Belg zijn die zich naast Gauguin liet begraven. Laat het de man zijn wier laatste minnares en eerste vrouw mekaar snikkend in de armen vielen bij zijn dood. Laat het de performer zijn die voor elk optreden overgaf van de zenuwen, maar dan wel de Olympia op de knieën kreeg.

Zo kan ik u nog wel meer vertellen over Brel.

Ik zou dan bijvoorbeeld ook zeggen: laat het de sukkel zijn van Les Bonbons. De romanticus van Ne me quitte pas. De krachtpatser van Le port d'Amsterdam. De vriend van Jef. De dromer van L'homme de la Mancha. Het jongetje van Mon père disait.
“En zo heeft hij er nog een paar honderd geschreven,” zou ik daar dan nonchalant aan kunnen toevoegen — en ik zou niet eens liegen.

Laat mij eenvoudig volstaan met te zeggen dat Brel de schrijver is van Orly. En dat hij de enige was die het nog kon zingen ook.

Getrouwd met de man die Lenin schilderde in het Rockefeller center. Gescheiden van diezelfde man nadat ze hem had betrapt met haar eigen zus. Hertrouwd met die man. Ondertussen Affaires gehad met actrices, kunstenaars en Trotsky... Het liefdesleven aleen al van de Mexicaanse schilderes Frida Kahlo vult een roman. Dat liefdesleven staat nog niet eens in verhouding met wat zij aan het doek heeft toevertrouwd.

“Hard als staal en elegant als een vlinder,” zo omschrijft Diego Rivera bij een vernissage het werk van zijn echtgenote. Hij had net hetzelfde kunnen zeggen over Frida zelf. Een vrouw met cojones aan haar lijf. Een vrouw met een snor, ook, zelfs letterlijk. En toch een toppunt van vrouwelijkheid.

Frida had al vroeg leren vechten. Eerst tegen de kinderverlamming. Later tegen de gevolgen van een verschrikkelijk busongeluk met een paar doden en een hoop zwaargewonden, waaronder zijzelf. Een staaf doorboorde haar lichaam en brak voldoende botten om Frida een paar jaar aan het bed te kluisteren. Het leven van Frida was een strijd tegen het verval van haar eigen lichaam. Ook toen dat lichaam ettelijke keren vroegtijdig een einde maakte aan haar verschillende zwangerschappen. Haar lichaam had haar gestaald.
En toch weigerde zij bitter te worden: “Ik ben niet ziek. Ik ben gebroken. Maar ik ben blij zolang ik kan schilderen.”

Het lichaam belette haar niet te dansen. Het weerhield haar er niet van man en vrouw te verleiden. Het lichaam kon haar zelfs geen blauwe periode opdringen. Zelfs op het toppunt van haar ongeluk is Frida gul met kleuren. Surrealist André Breton omschrijft haar werk als “een lintje rond een bom.”
Het werk van Frida is tegelijk zo fragiel en zo sterk als de draden van een spinnenweb. En even mooi als dat web wanneer de eerste stralen van de zon pareltjes kaatsen op de druppels van de dauw.

(nvdr: wie net als auteur dezes niet de gewoonte heeft zijn zondagen in musea door te brengen, een en ander valt te bewonderen in de film Frida, starring Salma Hayek. Need I say more?)

Externe links:
Wikipedia: Frida Kahlo
MoMa.org: Frida Kahlo. Self portrait with cropped hair.
Frida Kahlo Biography

Op 29 september werd hij geboren. Geboren voor een gouden toekomst: Pompeius De Grote. Pompeius Magnus.

Euro 2004 is het kampioenschap van de falende sterren.

Neem Raùl. Nog een geluk dat hij de kapiteinsband droeg, zo zagen we hem tenminste nog bij de toss voor de match. Van Totti hebben we dan weer genoeg gezien: met vlechtjes in het haar en spuwend naar al wat bewoog. Voor Beckham in volle glorie check je maar best de Portugese nachtclubs en de winkelstraten. Op een voetbalveld is hij al een tijdje niet meer actief gesignaleerd. Figo was wel vaak aan de bal. Heeft eigenlijk alleen nog maar zichzelf als tegenstander, speelde het spelletje met zichzelf: hoeveel zinloze dribbels kan ik maken voor ik het noorden kwijt ben? Een hoop dribbels, zo blijkt. Maar bijna altijd zinloos.

Er is er maar een die het nooit laat afweten.
Zinédine Zidane.
Zizou.

Gezien tegen de Engelsen? Twee helften in zijn onnavolgbare stijl. Zwevend over de grasmat, altijd richting doel. Pass. Pirouette. Pass-pirouette-pass. Een-twee. Dribbel. Pass. Voorzet. Altijd in dienst van de ploeg.
Na 91 minuten, badend in het zweet en onder moordende druk schudt hij een juweel van een vrije trap uit zijn rechter: 1-1. Twee minuten later trapt hij de penalty en winning goal tegen de netten.

Maar weet u wat het mooiste was wat hij die wedstrijd gedaan heeft, Zizou? Als u goed heeft opgelet toen Beckham aanliep om zijn penalty te gaan missen heeft u het ook gezien. Toen Beckham ging trappen en zo de 2-0 aan de voet had, was Zidane aan het overgeven langs de lijn. Stress.
Drievoudig Beste Speler ter wereld, wereld- en Europees kampioen, Champions League bekerwinnaar Zidane. Heeft bij achterstand van zijn ploeg nog zoveel stress dat zijn maag ervan keert.

Onder die druk trapt hij twee ballen schitterend tegen de netten. Na twee helften virtuoos voetbal. Meer nog dan zijn goddelijk talent is het dat overgeven dat de afstand tussen Zidane en de anderen onoverbrugbaar maakt.

Van mij kreeg hij een standbeeld op de Champs Elysée. Zo ongeveer pal tegenover de Arc de Triomphe en even groots.

Denk Japan. Denk 1900. Een klein, ziekelijke jongetje ziet zijn vader afgeranseld worden door politieke tegenstanders. De jonge Morihei Uyeshiba neemt zich vanaf die dag voor om sterk te worden. Hij verdiept zich in de martiale kunsten van die tijd. Wordt meester in verschillende stijlen van Jiu Jitsu, worstelen, zwaardvechten, speervechten en stokvechten. Op zijn zoektocht naar een superieure meester, botst hij op Takeda, die geen enkele moeite heeft met de ondertussen legendarisch sterke Uyeshiba. Morihei wordt de eerste leerling van Takeda die niet verwant is aan de keizer.

Dat op zich was al voldoende om in Japan als martiale legende geboekstaafd te worden. Maar leest u vooral verder.

Uyeshiba wijdt zich ook aan de religie. Hij studeert tien jaar bij een Boedhistisch priester en geeft ondertussen les in krijgskunsten in zijn eigen dojo. Zijn priester-leermeester is overtuigd pacifist en de twee worden onafscheidelijke vrienden. Uyeshiba raakt ervan overtuigd dat de ware zin van budo, de weg van de krijger, het schenken van leven is. Niet het ontnemen ervan.

In die zin sticht Uyeshiba Aikido. Hij heeft het niet over tegenstanders in de training, maar over partners. Vallen wordt een verfijnde techniek, niet het begin van de nederlaag. Stoten of trappen worden alleen gebruikt om de aanval nog meer energie mee te geven. Het zwaard blokkeert niet, maar begeleidt. De stok controleert. Uyeshiba wordt O Sensei, de Grote Meester.

Hij heeft het over het zwaard dat leven geeft. Gelooft dat conflicten niet opgelost kunnen worden met het doden van de tegenstander, wél met hem te tonen dat zijn acties zinloos zijn. Zelfopoffering is fout, want in strijd met het eren van het leven zelf.

O Sensei zegt in dat verband: "Wij keren ook onze andere wang toe: wij wenden ons gelaat af juist voor de slag zal raken. Niet alleen blijft de verdediger zo vrij van verwondingen, de aanvaller wordt bovendien behoed van een zonde!"

Vanaf heden exclusief op dit log: op uw rechterkant een random doka van O Sensei. Musashi wordt nog uitgebreid bedankt voor bewezen diensten en onze vertaaldienst wordt ondertussen aan het werk gezet om O Sensei Nederlands te leren. Doe er uw voordeel mee.

De laatste keer dat men hem vroeg om een bedrijf te gaan leiden stelde hij twee voorwaarden. "Een: u geeft mij een jaar de tijd waarin u geen enkele beslissing van mij in vraag stelt. Twee: mijn jaarsalaris zal vastgesteld worden op een (1) dollar."

Geen sprookje. De man is geen fictie, het bedrijf kent u allemaal. Zijn naam: Steve Jobs. Het bedrijf: Apple computers. Hij had het bedrijf in 1976 opgericht, had de Personal Computer wereld op zijn kop gezet met de legendarische Apple II: de eerste PC met een GUI! Klikken met de muis was al wat je moest kunnen om een computer te bedienen. Jobs verliet Apple. Richtte in 1986 Pixar Studio op. Zette met films als Toy Story en Monsters.inc comutergestuurde animatie een nieuwe standaard neer. Werd gesmeekt om terug aan het roer van het ondertussen noodlijdende Apple te komen. Lanceert de I-MAC en drie jaar erna zien de rapporten van Apple er zo gezond uit als het logo van het bedrijf.

Jobs staat nu nog steeds aan het hoofd van de twee bedrijven.

Wanneer geïnterviewd, heeft hij het zelden over technologie, tenzij filosofisch: "Technologie verandert de wereld niet. Sorry, maar het is waar. Wij worden geboren, leven een ogenblik, en dan sterven wij. Zo gaat het al lang."

Jobs heeft over alles een mening.

Over de televisienetwerken: "Wanneer je jong bent, kijk je TV en je denkt: er is een Samenzwering. De Netwerken Zweren Samen om ons dom te houden. Maar wanneer je een beetje ouder wordt, besef je dat dat niet waar is. De Netwerken bestaan om de mensen exact te geven wat zij willen. Dat is een veel deprimerendere gedachte. De Samenzweringstheorie is optimistisch! Je kan de smeerlappen neerschieten! Je kan een revolutie ontketenen!"

Over zijn salaris van een dollar bij Apple: "Na mijn eerste miljard (US dollar) heb ik besloten dat ik mij niet meer ging laten leiden door geld."

Over het web, in 1996: "Het web gaat heel belangrijk worden [...] Het web democratiseert enorm. Maar het gaat niet zo'n gebeurtenis zijn als een eerste televisie uitzending." Ter vergelijking: Gates dacht in datzelfde jaar nog dat hij het ging maken met zijn eigen netwerk, het Microsoft Network. Het Internet was voor nerds, en dat ging zo blijven.

Vandaag stelt Jobs de Mac online muziekwinkel iTunes ook open voor Windows gebruikers. Terwijl de platenfirma's zeuren over illegaal copiëren en downloaden, maakt Jobs er een business model van. En gaat Apple geld verdienen aan Windows gebruikers. Het idee maakt mij vrolijk.

Een man met meer visie dan Jobs moet in Sillicon Valley nog geboren worden.

Mag ik aan u voorstellen: Miyamoto Musashi. Musashi is in Japan en ver daarbuiten een legende. Hij waste zich naar verluidt nooit. Zijn haar heeft nooit ofte nimmer een kam van dichtbij gezien. Maar ondanks de ongetwijfeld onvergelijkbare lijfgeur die een en ander met zich meebrengt, waren het niet de badgewoonten van Musashi die hem tot een legende maakten.

Musashi was handig met het zwaard. Op zijn dertiende won hij zijn eerste duel. Slachtoffer van dienst was een bekwaam Samurai van de Shinto school. Musashi zou tot zijn negenenwintigste tevergeefs naar een sterkere tegenstander zoeken. Hij had tegen die tijd al meer dan zestig duels in zijn voordeel beslist. Geen enkel gevecht verloren: genoeg om in zestien- en zeventiende eeuws Japan als de beste zwaardvechter ooit beschouwd te worden. Tot op heden geniet Musashi die status.

U kan het gek vinden, maar dat stoorde Musashi danig. Hij besefte dat hij talent had, maar hij kende de methode achter zijn overwinningen niet. Het gebeurde gewoon. Daarom besloot hij zich toe te leggen op de studie van die methode, hij noemde het De Strategie. Hij liet de duels voor wat ze waren en bestudeerde sinds zijn dertigste van 's morgens tot 's avonds De Strategie. Naar eigen zeggen begon hij rond zijn vijftigste te beseffen wat de Weg van de Strategie inhield.

Op zijn zestigste trok hij zich terug in een grot -- de geur hangt er nu waarschijnlijk nog -- en schreef een klein boekje: Go Rin No Sho ofte Een Boek van Vijf Ringen, waarin hij zijn inzichten over De Strategie neerschreef. Het wonderlijke aan dit boekje is dat het bepaald meer is dan een praktische handleiding voor zwaardvechten.

Onder het motto paarlen voor de zwijnen vindt de {druppels} lezer vanaf vandaag bij elk bezoek een random stukje uit het boek. Het hoeft niet elke dag champagne te zijn alhier.

Julius Caesar bracht Rome grootsheid. Met zo'n attitude van "ik veni-vidi-vici" dat hier wel even voor mekaar, liep Juul in een mum van tijd het grootste deel van de toen bekende wereld onder de voet.
Hij overwon zelfs de Oude Belgen, die hij tot de dappersten der Galliërs benoemde. Hij voegde daar meteen aan toe -- en dat stond natuurlijk nooit in onze geschiedenisboekjes -- dat ze ook de achterlijksten waren: "Van
al deze volkeren zijn de Belgen het dapperst, en wel doordat ze het verst verwijdert zijn van de Romeinse Provincie met haar verfijnde levenswijze."
Nu kostten die uitstapjes toentertijd handenvol geld: van Ryan Air was nog geen sprake. Vaste barema's voor keizerlijke wedden had je toen ook al niet, en dus zag Caesar zich regelmatig verplicht wat zakgeld te gaan ophalen bij de senaat. "Geef Caesar wat Caesar toekomt," sprak hij dan. In den beginne zag Caesar die schamele bijdrage nog door drieën gedeeld, want hij deelde het keizerschap met Pompeus en Cracchus. Dat probleempje loste zichzelf op:
de eerste liet zijn romp van zijn hoofd scheiden bij een uitstapje naar Egypte, de andere kreeg zijn goud oraal en in gesmolten toestand toegediend. Beiden overleden aan de gevolgen van die evenementen en dus had Caesar de troon voor zich alleen. Maar de senaat, die bleef.
En die was een doorn in het keizerlijke oog. Dezer dagen wordt zo'n senaat dan vlotjes buitenspel gezet met bijzondere volmachten, toen was politiek nog niet zo gesofisticeerd. Caesar pakt het anders aan: hij smokkelt op slinkse wijze een bondgenoot binnen: senator Brutus. Zijn eigenste aangenomen zoon. Op die manier wist Caesar zich verzekerd van een luistervink, en nog belangrijker: van een ja-stemmer telkens hij zijn zakgeld ging bedelen. Keizer Juul had de zaakjes netjes voor mekaar, zo leek het.
Het vervolg is bekend: bij de volgende zitting plantte de voltallige meerderheid een mes in de rug van Caesar, en toen die tussen de messentrekkers zijn zoon herkende, sprak hij voor de laatste keer historische woorden: "Tu quoque, filii mei?" ofwel "Ook gij, mijn zoon?" Caesar verdient daar alle respect voor natuurlijk: niet alleen zouden u en ik op zo'n moment waarschijnlijk niet verder komen dan een slecht gearticuleerd 'Aaaargh', hij verboog zijn Latijn nog volgens het boekje. Exit Casear in ieder geval. Met een doekje.

Zover het verhaal ook. Ik vertel het u omdat mij altijd een ding heeft dwarsgezeten in deze geschiedenis. Hoe komt het dat een van de grootste strategen die deze wereld ooit gekend heeft, zich uiteindelijk zo eenvoudig de das laat omdoen? En omdat het sinds kort een tweede vraag oproept: hoe komt het dat wij die fout twee volle millennia later nog altijd maken?

U mag nu spreken en u zal gehoord worden: in deze tijden riskeert u daar niet meer de leeuwen voor.